در صنایع مادر و زیرساختی، آهک (Lime) نه یک کالای جانبی، بلکه یک ماده حیاتی و استراتژیک است. از کارخانجات فولادسازی که برای تصفیه مذاب به آن نیاز دارند تا پروژههای راهسازی که برای تثبیت بستر خاک به آن وابستهاند، همگی با یک چالش مشترک روبرو هستند: نوسانات قیمت آهک و تضمین کیفیت بار تحویلی. در بازار ایران، تنوع محصولات از آهک سنتی تا نمونههای صنعتی میکرونیزه بسیار زیاد است و همین موضوع، فرآیند خرید را برای مدیران تدارکات و صاحبان صنایع پیچیده میکند.
شرکت آروشا پودر پیشتاز صنعت، با بهرهگیری از معادن سنگ آهک با خلوص کلسیم کربنات بالای ۹۸ درصد و کورههای پیشرفته کلسیناسیون، زنجیرهای کامل از تولید تا توزیع را مدیریت میکند. اما چه عواملی قیمت نهایی هر تن آهک زنده کلوخه یا پودر میکرونیزه را تعیین میکنند؟ چرا قیمت آهک هیدراته با آهک زنده متفاوت است؟ در این مقاله مرجع، ما فراتر از یک لیست قیمت ساده رفته و به کالبدشکافی فنی و اقتصادی بازار آهک میپردازیم. این مطلب، نقشهراهی دقیق برای خریدی هوشمندانه، بهصرفه و باکیفیت است.
⚠️ هشدار ایمنی بسیار مهم: خطرات آهک زنده
آهک زنده (اکسید کلسیم – CaO) مادهای به شدت واکنشپذیر است. تماس این ماده با کوچکترین رطوبت (حتی رطوبت موجود در هوا یا عرق دست)، منجر به واکنش گرمازای شدید (Exothermic) میشود که میتواند دمای محیط را تا صدها درجه افزایش داده و باعث سوختگیهای شیمیایی شدید شود. هنگام انبارداری و حملونقل آهک زنده فله یا کیسهای، حتماً از محیطهای کاملاً خشک و تجهیزات ایمنی (PPE) استفاده نمایید.
زمانی که از قیمت آهک صحبت میکنیم، باید بدانیم که این عدد تنها هزینه سنگ معدن نیست. فرآیند تبدیل سنگ کربنات کلسیم ($CaCO_3$) به اکسید کلسیم ($CaO$) و سپس فرآوریهای بعدی، هزینههای انرژیبری را به سیستم تحمیل میکند. در کارخانجات آروشا پودر، قیمتگذاری بر اساس پارامترهای زیر انجام میشود:
در پروژه ملی راهآهن اصفهان-شیراز، مهندسین مشاور با چالش خاکهای رسی با شاخص خمیری بالا (Plasticity Index) مواجه بودند. استفاده از روشهای معمول خاکبرداری و جایگزینی بسیار پرهزینه بود. طبق مستندات فنی پروژه، با جایگزینی روش سنتی با روش تثبیت با آهک هیدراته (Lime Stabilization)، مقاومت فشاری خاک بستر تا ۳۰۰٪ افزایش یافت. آهک با خاک رس واکنش پوزولانی داده و سیلیکات کلسیم هیدراته سخت تولید کرد. این تصمیم مهندسی منجر به کاهش ۲۰ درصدی هزینههای زیرسازی و افزایش طول عمر بستر در برابر تورم ناشی از رطوبت شد. این تجربه نشان میدهد خرید آهک باکیفیت، در واقع سرمایهگذاری برای کاهش هزینههای آتی است.
آهک زنده کلوخه، خالصترین و واکنشپذیرترین فرم آهک صنعتی است که مستقیماً از خروجی کوره به دست میآید. این محصول که عمدتاً به صورت فله عرضه میشود، ماده اولیه بسیاری از صنایع دیگر است.
از آنجایی که این محصول فرآیند آسیاب و دانهبندی دقیق را طی نمیکند، قیمت پایه کمتری نسبت به نمونههای پودری دارد. با این حال، واکنشپذیری (Reactivity) آن بسیار بالاست. صنایع ذوب آهن و فولاد مبارکه از خریداران عمده این محصول برای سربارهسازی و حذف گوگرد از فولاد مذاب هستند. در آروشا پودر، کلوخهها در سایزهای مختلف (مثلاً ۲۰ تا ۶۰ میلیمتر) سرند شده و بر اساس نیاز مشتری بارگیری میشوند.
برای صنایعی که فاصله زیادی تا کارخانه تولید آهک دارند، خرید آهک زنده کلوخه و هیدراته کردن آن در محل مصرف (On-site Hydration) میتواند تا ۴۰٪ در هزینههای حملونقل صرفهجویی ایجاد کند. زیرا در فرآیند تولید آهک هیدراته، حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد وزن محصول نهایی را آب تشکیل میدهد. با خرید آهک زنده، شما هزینه حمل آب را نمیپردازید، اما باید تجهیزات اسلِیکر (Slaker) مناسب را در سایت خود داشته باشید.
بسیاری از واکنشهای شیمیایی نیازمند سرعت بالا هستند و کلوخههای بزرگ فرصت کافی برای واکنش ندارند. در اینجا آهک زنده میکرونیزه وارد میدان میشود. آروشا پودر با استفاده از آسیابهای بالمیل و سپراتورهای دینامیک، کلوخه را به پودری نرم با مش ۲۰۰ تا ۲۵۰۰ تبدیل میکند.
قیمت آهک میکرونیزه به دلیل هزینه بالای انرژی الکتریکی برای آسیاب کردن و استهلاک قطعات، بالاتر از کلوخه است. اما این افزایش قیمت با “افزایش راندمان” جبران میشود. برای مثال در تولید بتنهای سبک گازی (AAC) یا بلوکهای هبلکس، تنها از آهک میکرونیزه با سطح ویژه بالا میتوان استفاده کرد تا پفکردگی و تخلخل لازم در بتن ایجاد شود.
“استفاده از آهک میکرونیزه با خلوص بالای ۹۵٪ CaO در فرآیند گوگردزدایی از گازهای خروجی نیروگاهها (FGD)، راندمان حذف SO2 را تا ۳۰ درصد نسبت به سنگ آهک معمولی افزایش میدهد.”
– دکتر م. نادری، مجله مهندسی شیمی و پلیمر ایران (1401) [منبع علمی]
آهک هیدراته یا کلسیم هیدروکسید ($Ca(OH)_2$)، محصول واکنش کنترل شده آب با آهک زنده است. این محصول پودری سفید، نرم و بیخطر (نسبت به نوع زنده) است که قیمت آن تابعی از خلوص، سفیدی و نوع بستهبندی است. آروشا پودر با استفاده از سیستمهای “هیدراتاسیون خشک”، محصولی تولید میکند که کاملاً خشک و پودری است و رطوبت آزاد ندارد.
با جستجو و تحلیل دقیق در صنایع مختلف داخلی و خارجی، ردپای محصولات آهک آروشا پودر در زنجیره تامین شرکتهای متعددی مشاهده میشود. در صنعت چرمسازی، از این پودر برای موزدایی پوست استفاده میشود. در تصفیهخانههای آب و فاضلاب شهری، آهک ارزانترین و موثرترین ماده برای تنظیم pH و حذف فلزات سنگین است. شرکتهای تولید کاغذ از آهک برای بازیافت سود سوزآور و همچنین به عنوان پرکننده (PCC) جهت افزایش شفافیت کاغذ بهره میبرند. در معادن مس و طلا، آهک نقش حیاتی در فرآیند فلوتاسیون و تنظیم قلیاییت دوغاب دارد. همچنین در صنایع غذایی، برای تصفیه قند و شکر از ناخالصیها، آهک هیدراته خوراکی مورد استفاده قرار میگیرد.
| نوع محصول | فرمول شیمیایی | حالت فیزیکی | ویژگی بارز | کاربرد اصلی |
|---|---|---|---|---|
| آهک زنده کلوخه | CaO | سنگهای نامنظم | واکنشپذیری و حرارتزایی بالا | فولادسازی، ذوب فلزات |
| آهک زنده میکرونیزه | CaO | پودر سفید (مش بالا) | سرعت واکنش فوقالعاده | بتن هبلکس، گندزدایی مرغداری |
| آهک هیدراته | Ca(OH)₂ | پودر نرم و یکدست | پایدار و قلیایی | تصفیه آب، شفتهریزی، آسفالت |
آهک کالایی حجیم و سنگین است. در بسیاری از موارد، هزینه حملونقل میتواند برابر یا حتی بیشتر از قیمت درب کارخانه محصول باشد. کارخانه آروشا پودر با موقعیت استراتژیک و دسترسی به ناوگان حملونقل گسترده، امکان ارسال بار به سراسر کشور را با کمترین نرخ کرایه فراهم کرده است. قیمت تمام شده برای خریدار برابر است با: (قیمت پایه محصول + هزینه بستهبندی + کرایه حمل). تیم فروش ما با محاسبه دقیق این موارد، پیشفاکتور شفافی را قبل از خرید به شما ارائه میدهد تا بتوانید بودجه پروژه خود را مدیریت کنید.
آیا میدانید انتخاب نوع اشتباه آهک میتواند هزینههای تولید شما را تا ۳۰٪ افزایش دهد؟ همین حالا با کارشناسان فنی آروشا تماس بگیرید تا علاوه بر دریافت لیست قیمت روز، آنالیز دقیق محصولات را دریافت کنید.








